برخی از افراد در مواجهه با مواد آلرژن حساسیت هایی را تجربه می کنند که به آن رینیت آلرژیک گفته میشود.
این عارضه در پی التهاب مخاط بینی اتفاق می افتد و افراد علائم خاصی مثل گرفتگی بینی، عطسه، آبریزش یا خارش را تجربه می کنند.
رینیت آلرژیک چیست؟
رینیت آلرژیک نوعی حساسیت است که در پی تغییرات فصلی و مواجهه با عوامل آلرژی زا مثل گرده گیاهان اتفاق می افتد.
برخی از افراد رینیت آلرژیک را به صورت فصلی و برخی به صورت دائمی و مزمن تجربه می کنند.
تفاوت رینیت آلرژیک با سرماخوردگی معمولی
زمانی که علائم رینیت آلرژیک در افراد پدیدار میشود برخی به اشتباه تصور می کنند که این تغییرات ناشی از یک سرماخوردگی معمولی است اما این دو عارضه با یکدیگر تفاوت قابل توجهی دارند.
علت ایجاد سرماخوردگی معمولی ویروس هایی هستند که ممکن است در هوا یا از طریق سایر افراد به فرد منتقل شود.
رینیت آلرژیک یک واکنش طبیعی از طرف سیستم ایمنی به آلرژن ها می باشد که باعث میشود علائمی در سیستم تنفسی فرد اتفاق بیفتد.
شروع علائم سرماخوردگی به تدریج است اما آلرژی به طور ناگهانی و پس از تماس با ماده آلرژن رخ می دهد.
معمولاً ۱۰ تا ۱۵ روز زمان نیاز است که علائم سرماخوردگی به طور کامل بهبود پیدا کند اما مبتلایان به رینیت آلرژیک هفته ها تا ماه ها این علائم را با خود به همراه دارند.
آبریزش بینی در سرماخوردگی و آلرژیک یک نشانه مشترک است اما در رینیت آلرژیک کاملاً شفاف و رقیق است و در سرماخوردگی ممکن است و با رنگ سبز یا زرد دیده شود.
انواع رینیت آلرژیک
برای مبتلایان به رینیت آلرژیک شرایط همیشه یکسان نیست.
مبتلایان به چنین عارضه ای بنا به دلایل مختلف علائم خاص آلرژیک را تجربه می کنند که هر کدام ممکن است با توجه به علائم شبیه به هم درمان های متفاوتی نیاز داشته باشند.
رینیت آلرژیک فصلی
علت بروز رینیت آلرژیک فصلی گرده گیاهان، علف ها و درختان است که بیشتر در فصول بهار و پاییز وجود دارد.
این افراد علائمی مثل عطسه های پی در پی، آبریزش بینی، خارش چشم و بینی و ریزش اشک را تجربه می کنند و هیچ نوع علائم تب در آنها دیده نمیشود.
رینیت آلرژیک دائمی
مبتلایان به رینیت آلرژیک دائمی بر اثر گرد و غبار خانگی هم علائم نشان می دهند.
این افراد در مواجهه با موی حیوانات و انواع کپک ها نیز دچار گرفتگی مداوم بینی شده و آبریزش مزمن، کاهش بویایی، خستگی و اختلال خواب باعث نگرانی و پیرشانی آنها میشود.
این دسته از افراد تقریباً در تمام فصول سال درگیر آلرژیک و علائم آن هستند.
رینیت شغلی یا ناشی از محیط کار
گاهی اوقات رینیت آلرژیک بر اثر تماس با مواد حساسیت زا اتفاق می افتد.
کسانی که به طور مکرر با مواد شیمیایی، لاتکس، گرد چوب یا آرد در تماس هستند و یا مواد آزمایشگاهی را به واسطه شغل خود استفاده می کنند ممکن است در معرض این نوع آلرژی قرار بگیرند.
رینیت غیرآلرژیک با علائم مشابه
برخی از افراد بدون اینکه به رینیت آلرژیک مبتلا باشند علائم خاصی را تجربه می کنند و ممکن است با سرمای هوا، بوی تند و استرس علائمی مشابه با آلرژی در بدن آنها اتفاق بیفتد.
زمانی که این افراد آزمایش آلرژی انجام می دهند نتیجه تست منفی میشود و پزشک آنها خواهد گفت که با رینیت غیر آلرژیک مواجه هستند.
علائم و نشانه های رینیت آلرژیک
علائم و نشانه های رینیت آلرژیک در اکثر مواقع برای بیماران یکسان است، اما با توجه به عامل حساسیت و واکنش بدن افراد این علائم ممکن است شدت متفاوتی داشته باشد.
علائم شایع مانند عطسه، آبریزش بینی و خارش
مبتلایان به آلرژی رینیت علائمی شایع مثل عطسه های مکرر و پشت هم را تجربه می کنند، ضمن اینکه آبریزش بینی شفاف اما رقیق دارند و گاهی دچار گرفتگی بینی میشوند.
درصد زیادی از مبتلایان به رینیت آلرژیک از خارش بینی شکایت می کنند که همراه آن خارش گلو و گوش نیز برای آنها دردسرآفرین میشود.
علائم چشمی همراه با رینیت آلرژیک
با بروز رینیت آلرژیک علائم چشمی در بیماران بسیار شایع است.
این افراد ممکن است حساسیت زیادی به نور داشته باشند یا ترشح شفاف از چشم برای آنها اتفاق بیفتد، ضمن اینکه سوزش و یا خارش چشم و پف پلک ها در بین این افراد بسیار شایع است.
علائم شدید یا مزمن و تأثیر آن بر کیفیت زندگی
علائمی که با بروز رینیت آلرژیک اتفاق می افتد تاثیر مستقیم و غیر مستقیم بر زندگی فرد خواهد داشت.
این افراد با توجه به علائم تنفسی، مشکلات چشمی و حتی تغییر در روال طبیعی زندگی دچار خستگی مزمن، خواب آلودگی و کاهش تمرکز نیز خواهند شد.
این افراد با مواجهه با ماده آلرژیک بیشترین میزان تحریک پذیری را دارند و اگر آلدژیک از نوع مزمن باشد به طور مکرر با سردرد مواجه میشوند.
البته اگر رینیت آلرژیک باعث علائم مزمن شود به مرور زمان فرد نشانه های ظاهری را تجربه می کند که شامل تنفس دهانی، سیاهی زیر چشم و یا چین عرضی روی خطوط بینی است.
گاهی اوقات محدودیت ها و علائم ایجاد شده بر اثر رینیت آلرژیک می تواند در زندگی روزمره افراد، روند کار و تحصیل آنها تاثیر منفی داشته باشد.
عوامل تحریککننده رینیت آلرژیک
اگر مستعد بروز آلرژی به ویژه رینیت آلرژیک هستید عوامل تحریک کننده را بشناسید تا با دوری از این موارد بتوانید از تشدید علائم و رینیت آلرژیک جلوگیری نمایید.
گرده درختان، علفها و گیاهان
یکی از مهمترین عوامل تحریک کننده رینیت آلرژیک عوامل محیطی هستند که شامل گرده گیاهان، علف ها و سایر درختان است.
این مواد ممکن است به صورت فصلی شدت پیدا کرده و این بیماران با علائم شدیدتر آلرژی مواجه میشوند.
گرد و غبار و کنههای خانگی
در بروز و تحریک رینیت آلرژیک گرد و غبار و حتی کنه های خانگی نقش بسیار مهمی دارند.
معمولاً کنه های میکروسکوپی یا مایت ها از علل مهم بروز و تشدید رینیت آلرژیک هستند.
این موارد و حتی غبار خانگی معمولاً بر روی بالشت، تشک. موکت یا فرش دیده میشود که عامل اصلی آلرژی دائمی محسوب میشود.
موی حیوانات خانگی
آلرژی شدید به موی حیوانات خانگی چندان رایج نیست اما برخی از افراد بدون اینکه علت آن را بدانند در مواجهه با سگ، پرندگان و گربه و حتی بزاق و شوره پوست حیوانات ممکن است واکنش های آلرژیک را با شدت بیشتری تجربه نمایند.
دود سیگار و آلودگی هوا
برای مبتلایان به رینیت آلرژیک انواع مواد شیمیایی مثل دود سیگار یا آلودگی هوا یک عامل تشدید کننده محسوب میشود.
عطرها، اسپریها و مواد شیمیایی
حساسیت و تحریک پذیری مبتلایان به رینیت آلرژیک آنقدر زیاد است که گاهی در مواجهه با عطرها، اسپری ها و سایر مواد شیمیایی و انواع مواد شوینده دچار واکنش های شدید میشوند.
تشخیص رینیت آلرژیک
زمانی که بیماران برای تشخیص رینیت آلرژیک به یک فوق تخصص آسم و آلرژی مراجعه می کنند متخصصان ابتدا شرح حال بیماران را دریافت کرده و علائمی که اخیراً تجربه می کنند را خواهند پرسید.
پزشک بر اساس پاسخی که بیمار ارائه می دهد و ارزیابی سابقه خانوادگی آنها در آلرژی متوجه خواهند شد که این علائم با الگوی کدام آلرژی هماهنگ است و در این صورت می توانند تشخیص دقیقتری داشته باشند. ی
کی از اقدامات موثر برای تشخیص رینیت آلرژیک معاینه بالینی است.
پزشک ابتدا مخاط بینی تورم شاخک های بینی و ترشحات را بررسی می کند و با ارزیابی سیاهی زیر چشم تنفس دهانی یا چین عرضی روی بینی متوجه میشود که فرد تا چه حد با آلرژی های مختلف درگیر است.
در تشخیص رینیت آلرژیک استفاده از تست های تشخیصی نیز توصیه میشود.
برخی از افراد تست پوستی آلرژی انجام می دهند و برخی به خواست پزشک آزمایش خون انجام خواهند داد.
درمان خانگی رینیت آلرژیک
- شست و شوی بینی با سرم نمکی
- بخور آب گرم
- حذف عوامل تحریک رینیت آلرژیک
- دوری از حیوانات خانگی
- شستن مداوم ملحفه با آب داغ
- گردگیری با دستمال مرطوب
- مصرف دمنوش های گیاهی
- مصرف عسل طبیعی به صورت روزانه
- مصرف مایعات و دمنوش های رقیق
- تهویه مناسب هوا
- تمرینات تنفسی و آرام سازی
- خواب منظم
- پرهیز از دود سیگار و اسپری های تند
تمامی مواردی که به عنوان راهکارهای خانگی برای درمان رینیت آلرژی توصیه میشوند تاثیر قابل توجهی بر کاهش علائم دارند.
نیاز است که تمامی موارد درمانی را با پزشک مطرح کرده و در صورتی که متخصصان برتر مانند دکتر محدثه مهدوی صلاح بدانند درمان های خانگی را در کنار درمان های تخصصی انجام دهید تا نتیجه طولانی و اثربخش داشته باشد.
درمان دارویی رینیت آلرژیک
تغییرات زیادی که افراد با وجود رینیت آلرژیک تجربه می کنند گاهی اونقدر گسترش پیدا می کند یا طولانی میشود که افراد به درمان های دارویی روی می آورند.
اسپری های بینی آنتیهیستامین و ضدالتهاب
در روند درمان رینیت آلرژیک پزشکان اسپری های بینی آنتی هیستامین و ضد التهاب را مناسب می دانند.
این دسته از اسپری ها را می توانید برای مدت طولانی استفاده کنید که البته باعث بهبود علائم موضعی بینی میشود که گاهی همراه با آن پزشک اسپری های ضد التهاب را توصیه می کند.
قرصهای آنتیهیستامین نسل جدید
نسل جدیدی از داروهای آنتی هیستامین در قالب قرص هایی برای بیماران تجویز میشود که برای کاهش و درمان خارش، عطسه و آبریزش چشم و بینی مناسب هستند.
این داروها را باید روزانه با مقدار محدود و معین استفاده کنید اما ممکن است کمی خواب آور باشد و باعث خشکی دهان شود.
داروهای کورتونی
استفاده از داروهای کورتونی چندان رایج نیست اما گاهی اوقات شرایط بیماران بر اثر آلرژی به گونه ای پیش می رود که پزشکان برای درمان اصلی و پایه از اسپری های کورتونی استفاده می کنند که تاثیری سریع و قابل توجه بر کنترل این عارضه دارند.
ایمونوتراپی
در پروسه درمان رینیت آلرژیک ایمونوتراپی نیز از طرف متخصصان توصیه میشود.
اگر شدت عارضه در افراد بسیار زیاد باشد یا بدن مقاومت به درمان پیدا کند پزشکان از ایمونوتراپی استفاده می کنند.
درمانهای تخصصی و پزشکی پیشرفته
اگر نوع آلرژی افراد یا رینیت آلرژیک بسیار شدید باشد و با گسترش عوامل محرک یا گذر زمان این عارضه در فرد تشدید شود، پزشکان درمان های تخصصی و پزشکی پیشرفته را توصیه می کنند تا از تاثیر منفی این عارضه بر روال طبیعی زندگی شخص کاسته و آنها را هر چه سریع تر به روال عادی زندگی بازگردانند.
تزریق واکسن آلرژی
یکی از اقداماتی که در سال های اخیر برای کنترل و درمان رینیت آلرژیک استفاده میشود تزریق واکسن آلرژی است.
تزریق واکسن و این دسته از داروها برای بیمارانی کاربرد دارد که با سایر روش ها به هیچ نتیجه ای نمی رسند و رینیت آلرژیک برای آنها بسیار شدید و محدودیت آور شده است.
درمان ترکیبی در بیماران با آلرژیهای چندگانه
هدف از درمان آلرژی یا رینیت آلرژیک کاهش مشکلات تنفسی و کنترل علائم این عارضه است.
پزشک در مواردی با توجه به شرایط بیماران از درمان های ترکیبی استفاده می کنند که نقش مهمی در بهبود این عارضه دارد.
هر چه شدت رینیت آلرژیک بیشتر باشد و واکنش بدن فرد به عوامل محرک گسترده تر باشد تمایل پزشک به درمان های چندگانه بیشتر خواهد شد.
