درمان آلرژی

آلرژی یا حساسیت یک بیماری مزمن است و به طور قطعی نمی توان درمانی واحد و مشخص را برای آن عنوان کرد.

با روش های موثر و تخصصی که امروزه مورد استفاده قرار می گیرد امکان کنترل این عارضه وجود دارد.

البته افراد می توانند با انجام درمان های کاربردی و پرهیز از تماس با مواد آلرژن، آلرژی را مدیریت کرده و از گسترش و تشدید آن جلوگیری نمایند.

آلرژی چیست؟

آلرژی واکنشی بیش از حد طبیعی و غیر عادی از طرف سیستم ایمنی بدن است که معمولا در مواجهه با عوامل بی ضرر از خود نشان می دهد.

معمولا کسانی که درگیر حساسیت یا آلرژی هستند در مواجهه با گرده گیاهان، برخی غذاها، داروها یا گرد و غبار و حتی نیش حشرات با واکنش های غیر طبیعی از به سمت بدن مواجه می‌شوند.

معمولا در افراد حساس تماس با این مواد باعث می‌شود تا آنتی بادی های خاصی در بدن تولید شده که با علائمی مثل خارش، آبریزش بینی، کهیر و یا تورم همراه است.

خوشبختانه راهکارهای درمانی متفاوتی برای کنترل آلرژی وجود دارد که با توجه به نوع آلرژی و پاسخ سیستم ایمنی بدن که در هر فرد متفاوت است، پزشکان از روش های مختلفی برای کنترل عارضه پیش آمده استفاده می کنند.

ضمن اینکه اجتناب از محرکه ها و مصرف داروهای ضد آلرژی در این افراد بسیار پرکاربرد است.

تشخیص آلرژی پیش از درمان

زمانی که با علائم آلرژی مواجه می‌شوید نمی توان از درمان های خودسرانه و غیر اصولی استفاده کرد.

پزشکان در چنین شرایطی تلاش می کنند شدت و نوع آلرژی را در بیماران تشخیص داده تا درمان های موثر را بدون آزمون خطا انجام دهند.

در شروع تشخیص آلرژی، شدت و علت آن پزشکان ابتدا تاریخچه پزشکی فرد را مطالعه نموده و معاینات فیزیکی را انجام می دهند.

پزشک در مورد شدت و نوع علائم از بیمار پرس وجو می کند و زمان بروز آنها را مطلع خواهند شد، ضمن اینکه سابقه خانوادگی آلرژی و محرک های احتمالی در این مرحله ارزیابی خواهد شد.

پزشکان برای افزایش دقت کار خود و تاثیر بهتر درمان ها در آینده از تست پریک یا تست آلرژی استفاده می کنند.

پزشکان معمولا تست پوستی را توصیه می کنند به گونه ای که بر روی پوست آلرژن قرار داده و با یک سوزن کوچک پوست را خراش می دهند تا مشاهده کنند آیا واکنش پوستی مثل التهاب، قرمزی و تورم اتفاق می افتد یا خیر.

راه ساده تر انجام آزمایش خون است که پزشکان می توانند به صورت اختصاصی میزان آلرژن ها را در خون اندازه گیری کنند.

معمولا این روش تشخیصی پیش از درمان برای افراد دارای مشکلات پوستی شدید استفاده می‌شود.

تست چالش خوراکی یکی دیگر از روش های تشخیص آلرژی پیش از درمان است که پزشک با مصرف تدریجی و کنترل شده مواد غذایی، واکنش بدن فرد را تحت نظر قرار می دهد.

گاهی اوقات اتفاق می افتد که برخی از بیماری ها علائمی مشابه با آلرژی را از خود نشان می دهند.

پزشکان در این مرحله تشخیص های افتراقی را انجام می دهند تا مطمئن شوند که علائم پیش آمده مربوط به بیماری هایی مثل سرماخوردگی، آبله مرغان یا برونشیت نباشد.

در هر صورت باید هر نوع آبریزش بینی و سرفه از جهات مختلف بررسی شوند و پزشکان تفاوت چنین علائمی را در بیماری هایی مثل آلرژی و بیماری های مختلف مشخص می کنند.

درمان آلرژی با روش های تخصصی

بعد از تایید آلرژی در بدن بیماران، پزشک متخصصی همچون دکتر محدثه مهدوی در اولین اقدام از افراد می خواهد که با اجتناب از آلرژن ها شرایط را برای بهبودی سریع تر فراهم کنند.

بهتر است که محیط زندگی و محل کار خود را پاکسازی کرده و خارج از منزل از ماسک یا فیلترهای هوای مناسب استفاده کنید.

پزشکان درمان دارویی را برای این افراد اغلب مناسب دانسته که به صورت قرص، شربت یا اسپری بینی تجویز می‌شود.

لازم است بدانید که در پروسه یا درمان آلرژی به ویژه در موارد شدید ایمونوتراپی یک روش درمانی موثر است اما این روش با متدهای خاصی انجام می‌شود که در طولانی مدت باعث کاهش حساسیت سیستم ایمنی به آلرژن های خاص خواهد شد.

گاهی اوقات شدت آلرژی در بیماران به قدری زیاد است که در معرض خطر شوک آنافیلاکسی و مرگ قرار می گیرند. این افراد معمولا به درمان های فوری در موارد خاص احتیاج پیدا می کنند.

پزشکان در واکنش به آلرژیک های خفیف تر معمولا مصرف آنتی هیستامین و کورتون را مناسب می دانند اما در موارد شدید مصرف اپی نفرین، اکسیژن و مایعات وریدی مناسب تر است.

آمپول ضد حساسیت

انتخاب بهترین آمپول ضد حساسیت به نوع واکنش آلرژیک و شدت علائم بستگی دارد و یک داروی واحد برای همه بیماران وجود ندارد.

در واکنش شدید آلرژیک یا آنافیلاکسی، اپی نفرین اولین و موثرترین داروی تزریقی است و آنتی هیستامین یا کورتون نمی توانند جایگزین آن شوند.

در شرایط مختلف، پزشک ممکن است از آنتی هیستامین تزریقی برای کنترل علائم پوستی، کورتون برای کاهش التهاب، داروهای گشادکننده راه هوایی برای تنگی نفس و مایعات وریدی برای افت فشار خون استفاده کند.

با این حال، تزریق مکرر و خودسرانه کورتون برای حساسیت های خفیف یا فصلی توصیه نمی شود، زیرا احتمال افزایش قند خون، اختلال خواب و کاهش عملکرد سیستم ایمنی را به همراه دارد.

درمان آلرژی با اپی نفرین

اپی نفرین درمان استاندارد آنافیلاکسی است و می تواند تورم راه هوایی، افت فشار خون و مشکلات تنفسی را در مدت کوتاهی کنترل کند.

این دارو معمولا در قسمت خارجی ران تزریق می شود و در صورت بروز علائمی مانند تنگی نفس، خس خس سینه، تورم زبان یا گلو، اختلال بلع، غش یا واکنش شدید پس از مصرف غذا، دارو یا نیش حشرات باید بدون تاخیر استفاده شود.

حتی پس از بهبود علائم نیز مراجعه فوری به اورژانس ضروری است، زیرا احتمال بازگشت واکنش آلرژیک وجود دارد.

ایمونوتراپی آلرژی چگونه است؟

ایمونوتراپی آلرژی برخلاف داروهای معمول، تنها علائم را کنترل نمی کند، بلکه با قرار دادن تدریجی بدن در معرض مقدار کنترل شده آلرژن، پاسخ سیستم ایمنی را تغییر می دهد و شدت واکنش های آینده را کاهش می دهد.

این روش برای حساسیت به گرده گیاهان، مایت گرد و غبار، برخی حیوانات، زهر حشرات و حساسیت بینی مقاوم به درمان کاربرد دارد و به دو شکل تزریق زیرپوستی یا قرص و قطره زیرزبانی انجام می شود.

دوره درمان معمولا چند سال طول می کشد و باید تحت نظر پزشک متخصص انجام شود تا اثربخشی و ایمنی آن تضمین شود.

بهترین دارو برای درمان آلرژی

در اغلب موارد پزشکان برای کنترل و مهار آلرژی از بیماران می خواهند که مصرف دارو را در اولویت قرار دهند.

معمولا مصرف آنتی هیستامین ها برای مهار هیستامین گزینه مناسبی است به ویژه زمانی که بیماران با خارش، عطسه و آبریزش بینی شدید همراه هستند.

نسل اول این داروها مانند دیفن هیدرامین می باشد که علاوه بر کنترل علائم می تواند کمی خواب آلودگی ایجاد کند.

کورتیکواستروئیدها دسته دیگری از داروها برای درمان آلرژی هستند.

معمولا این داروها صورت اسپری بینی استفاده می‌شود که منجر به کاهش التهاب مخاط بینی در فصول آلرژی زا خواهد شد.

در موارد شدید بیماران کورتیکواستروئیدها را به صورت خوراکی استفاده می کنند که نه تنها التهاب و تورم مخاط بینی را کاهش می دهد بلکه به عملکرد بهتر مجاری هوایی کمک می کند.

اگر بر اثر آلرژی درگیر گرفتگی های موقت بینی هستید داروهای ضد احتقان در این موارد تایید می‌شود.

معمولا این داروها را فقط برای چند روز و به مدت محدود می توانید استفاده کنید.

در صورتی که پزشک تشخیص دهد فرد در معرض آنافیلاکسی و واکنش های شدید آلرژیک قرار می گیرد از داروهای اورژانسی استفاده می کنند که مقدار و زمان مصرف آنها بسیار محدود است.

جدول مقایسه درمان دارویی انواع آلرژی

درمان گیاهی آلرژی

برخی از انواع گیاهان دارویی خاصیت ضد التهابی و آنتی هیستامینی دارند.

مصرف این گیاهان به کاهش حساسیت و آبریزش بینی کمک می کند و ترکیبات آنها به گونه ای است که برای کاهش التهاب مخاط بینی و تقویت سیستم ایمنی نیز مناسب هستند.

در نتیجه مصرف صحیح این محصولات سبب کنترل واکنش های آلرژیک می‌شود.

در این مورد می توانید از چای سبز استفاده کنید که دارای آنتی اکسیدان فراوان است و برای کاهش التهابات بدن و واکنش های آلرژیک مناسب می باشد.

اگر به دنبال گیاهانی با خواص ضد التهابی و آنتی اکسیدانی قوی هستید مصرف زنجبیل را فراموش نکنید.

زنجبیل با هر روشی که استفاده شود برای کاهش گرفتگی بینی و تقویت سیستم ایمنی مناسب است.

از دیگر گیاهان دارویی باید به بادرنجبویه اشاره کرد که ترکیبات آن آرام بخش و ضد التهاب هستند.

زردچوبه نیز حاوی کورکومین می باشد که اثر ضد التهابی دارد و التهاب ناشی از آلرژی را تا حد قابل توجهی کاهش می دهد.

از دیگر گیاهان دارویی برای درمان آلرژی می توان به نعنا و بابونه اشاره کرد.

هر کدام از این گیاهان اگر به صورت دمنوش مورد استفاده قرار بگیرند میزان حساسیت و آبریزش بینی را کاهش داده و برای درمان آلرژی به عنوان یک روش مکمل استفاده می‌شود.

البته برای اینکه از این داروهای گیاهی نتایج موثر را دریافت کنید پیش از مصرف با پزشک خود مشورت کنید تا مبادا با سایر داروها و دیگر روش های درمانی تداخل داشته باشد.

سوالات متداول

در ادامه به رایج ترین سوالات درباره درمان آلرژی پاسخ می دهیم تا با روش های کنترل علائم، انتخاب درمان مناسب و زمان مراجعه به پزشک بیشتر آشنا شوید.

آیا آلرژی درمان قطعی دارد؟

بیشتر انواع آلرژی به طور کامل درمان نمی شوند.

با دارو، دوری از عوامل حساسیت زا و در برخی افراد با ایمونوتراپی می توان علائم را تا حد زیادی کنترل و دفعات بروز آن را کاهش داد.

بهترین داروی درمان آلرژی چیست؟

بهترین دارو به نوع آلرژی و شدت علائم بستگی دارد.

آنتی هیستامین ها، اسپری های بینی، داروهای استنشاقی و در موارد خاص کورتون یا اپی نفرین با نظر پزشک تجویز می شوند.

آیا مصرف طولانی مدت داروهای ضد حساسیت خطرناک است؟

برخی داروها در صورت مصرف طولانی مدت باید تحت نظر پزشک استفاده شوند.

مصرف خودسرانه به ویژه کورتون ها می تواند با عوارض مختلف همراه باشد.

ایمونوتراپی آلرژی برای چه افرادی مناسب است؟

این روش بیشتر برای افرادی توصیه می شود که به گرده گیاهان، مایت گرد و غبار، زهر حشرات یا برخی آلرژن های خاص حساسیت شدید دارند و با درمان های معمول بهبود کافی پیدا نمی کنند.

چه زمانی باید برای درمان آلرژی به پزشک مراجعه کرد؟

اگر علائم شدید، مکرر یا همراه با تنگی نفس، تورم گلو، خس خس سینه یا کاهش سطح هوشیاری باشند، باید در اسرع وقت به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنید.

آلرژی هایی که با درمان های معمول کنترل نمی شوند، نیاز به بررسی تخصصی دارند.